Help! Ik ben mijzelf kwijt

Ik ben mijzelf kwijt

Wat betekent het eigenlijk om jezelf kwijt te zijn. En veel belangrijker hoe kun je jezelf weer vinden?

Herken jij je in volgende situaties?
• Snel aangevallen voelen
• Een gevoel van niet goed genoeg zijn
• Niet durven begeven in groepen
• Onbegrepen voelen
• Niet waardig voelen
• Afhankelijk zijn van je geliefde
Dan zou het zo kunnen zijn dat jij (een deel van) jezelf kwijt bent. Wie weet heb je iets aan dit artikel?

Wat je eerst moet weten

Eerst even een zijstap: Is het je ooit opgevallen dat sommige mensen helemaal uit hun plaat gaan over een bepaalde situatie terwijl anderen in diezelfde situatie heel rustig blijven? Blijkbaar ervaart de één irritatie en de ander niet. Vaak is het zo dat dit te maken heeft met pijnlijke situaties uit het verleden. Heb je eerder een dergelijke situatie meegemaakt en die was pijnlijk, dan is de kans groot dat je in een nieuwe situatie ook geraakt wordt.

Je zou kunnen zeggen dat je dan een beurse plek hebt. Gek genoeg blijft die beurse plek keer op keer vergelijkbare situaties oproepen, waarin jij geraakt zult worden. Dit terwijl anderen helemaal geen last lijken te hebben van gelijksoortige situaties. Dergelijke situaties kunnen je in contact brengen met de stukjes van jezelf die jij “kwijt” bent. Ik zal je uitleggen hoe deze beurse plekken kunnen ontstaan.

Auw

Onze geest probeert ons te beschermen voor pijnlijke situaties. Iedereen kent het wel, er overkomt je iets, iets wat je diep raakt. Het raakt een gevoel van niet goed genoeg zijn, een gevoel dat je geen liefde waard bent, of bijvoorbeeld een overal gevoel van het niet waard zijn. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je relatie verbroken wordt, je je baan kwijt raakt en wanneer iemand erg boos op je wordt. In deze situaties zijn er veel gevoelens die je liever niet wilt voelen. Hier ontstaan beurse plekken.

Beschermingsmechanismen

Niet meer hoeven voelen, hoe fijn is dat! Je geest heeft hier mooie mechanismes voor bedacht: je sluit je af, je wordt boos, je gaat extra lief doen, whatever. De volgende keer dat je weer geconfronteerd wordt met dit gevoel bouwt je geest een sterker mechanisme op. Op een gegeven moment is je afweer zo sterk dat je (bijna) niets meer voelt.

Dat is mooi zou je kunnen zeggen. Maar wij zijn gevoelsmensen. Ons zijn wordt bepaald door ons vermogen om te voelen. Met ieder stukje afgesloten gevoel betekent dat je minder van JOU kunt voelen. Ieder beschermmechanisme sluit je een stukje gevoel af, een stukje van jouzelf. Net zolang tot jij niet meer kunt voelen wie jij bent, je bent jezelf dan volledig kwijt.

Veel van deze afweermechanismes bouwen we op in onze jeugd en dragen die ons hele leven met ons mee. Ook in de periode na onze kindertijd ontstaan er nieuwe beschermmechanismes. Voor iedere situatie die jij onprettig vindt. Het kunnen er meerdere of zelfs tientallen zijn. In de volksmond noemen we dit een muurtje om je heen trekken. Een muur waardoor de minder prettige ervaring niet gevoeld hoeft te worden.

Hoe sterk ons afweermechanisme ook is, er komt altijd een situatie dat je afweer onvoldoende is, waarbij jouw beurse plek alsnog geraakt wordt. Heb je een licht afweermechanisme dan kan een relatief lichte situatie ervoor zorgen dat je weer in je oude pijn geraakt wordt. Maar meestal is het afweermechanisme zo sterk, dat alleen een heftige situatie een reactie uitlokt. Feit is dat er ALTIJD een situatie voor zal komen die door jouw afweermechanisme heen komt. ALTIJD. Meestal is de reactie dan ruzie, verdriet, of misschien zelfs depressie.

Al met al zou je kunnen zeggen dat het heel fijn is om deze beschermingsmechanismes te hebben, ze geven in ieder geval enige bescherming. Maar is het wel zo fijn om die mechanismes te hebben?

Ik ben mezelf kwijt?

Iedere keer dat jij een beschermingsmechanisme opwerpt, sluit je het deel wat op dat moment niet gevoeld mag worden van jezelf af. Je raakt een stukje van jezelf kwijt, het mag niet meer gezien worden, niet meer gevoeld worden. Stel jezelf voor als een cirkel. Stel nu voor dat ieder beschermingsmechanisme een stukje van de cirkel afschermt, dat stukje van de cirkel hoort er niet meer bij. Je kunt het niet meer zien. Hoe meer er afgeschermd wordt, hoe minder van de cirkel zichtbaar is. Tot er op een gegeven moment bijna niets meer van de cirkel zichtbaar is. Wat er nog wel zichtbaar is, is het deel dat jij als JOU ervaart. Een fractie van wie je bent.

Op het moment dat een stuk afgeschermd wordt krijgt het geen energie, aandacht, of andersoortige mentale voeding meer. Ze doen niet meer mee, zijn onttrokken aan jouw leven. Eigenlijk zou men dus moeten zeggen: “Ik ben een stuk van mijzelf kwijt”.

Veel beschermingsmechanismes zijn ontstaan in een tijd waarin je andere behoeftes had dan nu. Ze zijn voor nu dus niet meer functioneel, maar houden nog steeds een stuk van onszelf afgeschermd. Zonde!

Ik vind mijzelf weer

Als je jezelf kwijt bent, lijkt het een hele opgave om jezelf terug te vinden. Toch valt het mee. Het is feitelijk de hierboven beschreven weg maar dan andersom. Waar het mee begon is niet mogen voelen, dit biedt de ingang: VOELEN. Voelen wat eerder niet gevoeld mocht worden.

Het is belangrijk om te weten dat er geen negatieve emoties zijn. Alle emoties zijn een uitdrukking van jou. Om te helen is het van belang om alle emoties te omarmen, geen enkele uitgesloten.

Omarmen of loslaten?

Ga ik de emoties nu omarmen, of loslaten? Veel mensen spreken in dit proces over “loslaten”. Maar wat is loslaten? Loslaten betekent vaak: datgene wat je niet prettig vindt, ongemakkelijk, of negatief los laten, buiten je lichaam plaatsen.

Het proces waar ik het over heb is anders. Het gaat juist niet over loslaten. Het gaat over “omarmen”. Dit is de omgekeerde beweging van loslaten. Waar loslaten staat voor het afscheid nemen en wegwerken, staat omarmen voor integreren, verwelkomen, met open armen.

Denk nu terug aan die stukken van jezelf die je initieel niet meer wilde voelen omdat ze te pijnlijk waren. Wat is het meest effectief om dat stuk weer bij jezelf te betrekken. Is dat afstoten, of loslaten? Of is dat omarmen en integreren? Juist omarmen is de weg. Lief zijn voor die delen van jezelf die al jaren geen aandacht hebben gehad. Daar gaat het om.

En dan die beschermmechanismen, loslaten of omarmen? Bedenk je goed dat ook de beschermmechanismen ontstaan zijn vanuit jouzelf. Hoe vervelend ze ook mogen voelen, hoe sterk de neiging ook om ze los te laten, ook deze delen kun je omarmen.

Hoe dan?

Gewoon voelen. Maar veel mensen realiseren zich niet dat ze voornamelijk in hun hoofd leven. Daarom is het handig om eerst in contact te komen met je lijf. Een eenvoudige oefening uit de Mindfulness is “the bodyscan”. Hiervoor ga je ontspannen op een stoel zitten of liggen. Je start met het voelen van lijf; eerst je kleine teen, daarna je grote teen, hak, enkel, hiel, kuit, en zo door je hele lijf. Voor deze bodyscan zijn veel handleidingen te vinden op het internet. Een heel bekende is de VGZ App. Regelmatig de bodyscan doen brengt je weer in contact met je lijf, in contact met voelen.

Het gevoel moet gevoeld worden

Voelen doet iets raars. De emotie die verstopt is onder het beschermingsmechanisme blijft pijnlijk, tot deze gevoeld is. Tot het moment dat het volledig aanwezig mag zijn. Daarna is de pijn, angst, het verdriet weg. Gewoon weg. Gevoelens willen gevoeld worden. Er zullen situaties in je leven blijven ontstaan om weer in contact te komen met het vergeten gevoel. Wanneer dit vergeten gevoel volledig doorvoeld is zullen deze pijnlijke situaties niet meer voorkomen.

En nu het echte werk

Als je in staat bent om te voelen, dan ben je klaar voor stap 2: Jezelf vinden. Je gaat op zoek naar die delen in je lijf die jij dusdanig afgeschermd hebt dat je ze bijna niet meer kunt voelen. Doe hiertoe je ogen dicht en voel in je lijf. Voel waar pijn of irritatie zit. Focus je dan op deze plek en probeer er heel neutraal bij te blijven.

Je beschermingsmechanisme zal alle trucs uithalen om je bij dit gevoel weg te houden. Daartoe was het immers in het leven geroepen. Het is goed om je dit te beseffen voor je aan de slag gaat. Een aantal gedachten of mechanismen die je beschermingsmechanisme in kan zetten zijn:
• Wat een onzin, ik stop hiermee
• Hier heb ik echt geen zin in
• Ik voel helemaal niets
• Nu wordt de pijn alleen maar erger
• Ga ik nu dood?
Er zijn nog legio andere gedachten en mechanismen, die zul jij door bovenstaande voorbeelden gemakkelijk herkennen. Ga er niet in mee en blijf voelen.

Gek genoeg werkt het om het beschermingsmechanisme te erkennen. Zeg gewoon: “dank je wel, je hebt mijn goed beschermd”. Het heeft zijn werk goed gedaan en heeft jou jarenlang beschermd voor een emotie die jij niet wilde voelen. Nu is het tijd om alles wel toe te staan, te voelen.

Je zult merken dat je steeds een stapje dichter bij de verstopte emotie kunt komen. Soms betekent dat dat je boos, verdrietig enz wordt. Laat het toe! Nodig het uit! Bedenk dat het een stuk van jou is, een stuk wat je misschien jarenlang genegeerd hebt. Deze emotie hoort bij jou!

Vaak lukt het niet om dit proces in één keer af te ronden. Blijf het gewoon doen, blijf voelen, accepteren en integreren. Je gaat er komen en vergeet niet dat de buit groot is. Je krijgt een stuk van jezelf terug. Uit ervaring kan ik vertellen dat dit een fantastisch gevoel is en dat je lever erna echt zal veranderen.

Een voorbeeld uit mijn eigen ervaring

Ik kreeg een nieuwe baan als teamlead bij een grote organisatie. Mijn projectleider vroeg constant meer van mij dan ik waar kon maken. Na een paar maanden zat ik tegen een burn-out aan. Ik kon niet slapen en besloot uit bed te gaan. Mijn gedachten schreeuwden: die klootzak van een projectleider. Radeloos was ik, ik wist dat de burn-out om de hoek stond. Ik besloot te gaan voelen. Dat was niet zonder gevaar, ik vreesde dat ik juist daardoor in de gevreesde burn-out zou kunnen komen. Toch ging ik voelen. De dood of de gladiolen!

Dat voelen viel tegen. Het was lastig om niet voor mijn gevoel weg te blijven rennen. Ik bleef mijn gevoel uitnodigen en mijzelf aanmoedigen om te voelen. Op enig moment leek ik echt niet verder meer te komen, zo pijnlijk leek het. Toch nodigde ik mijn gevoel opnieuw uit. En toen gebeurde het. Het was over, klaar, leeg, rustig. Er was slechts één gedachte in mijn hoofd: Je bent je salaris niet waard. Dat was het gevoel over mijzelf wat ik niet wilde voelen. Het gevoel waar ik mijn muur omheen had gebouwd.

En nu? Nu zijn we 11 jaar verder. Ik sta ik veel relaxter in mijn werk. Lastige projectleiders ben ik niet meer tegengekomen. Mijn beurse plek is geheeld, die plek die situaties opriep om geraakt te worden, om weer te kunnen voelen. Mijn beurse plek is geheeld, ik heb gevoeld.

Dit is slechts één voorbeeld uit mijn leven. Er zijn er meer, veel meer. Iedere keer dat ik dit proces mag doorgaan voel ik mij completer, liefdevoller, rustiger.

En nu verder

Nog één laatste tip: Op het moment dat je hard geraakt wordt, dan ben je waarschijnlijk geraakt in één van je beurse plekken. Deze heeft het meest heling nodig. Hoe verser de situatie en bijbehorende emotie hoe gemakkelijker je kunt voelen. Feitelijk vertoon je contragedrag. Eigenlijk zou je weg willen rennen voor het nare gevoel, maar je gaat het juist voelen.

Het leuke van dit proces is dat je gaat uitzien om geraakt te worden. Die ruzie of dat conflict wordt jouw ticket naar je binnenwereld. Een ticket op weg naar alle vergeten delen van jou. Je wordt steeds meer HEEL. En iemand die helemaal heel is, noemen we heilig 😊

Feel More, Think Less

Als je dit artikel nuttig of interessant vindt, zou je het dan willen delen?