Moe door verkeerde voeding

Vermoeidheid, het lijkt zo’n ongrijpbaar en onoplosbaar gegeven. Maar wat als er wel degelijk een oorzaak te vinden is voor vele vormen van vermoeidheid. Hoe gek het ook mag klinken, verkeerde voeding kan de oorzaak zijn dat je je snel en veelvuldig moe voelt. Om dit te kunnen toelichten, is kennis nodig van de belangrijkste component van het Westers dieet, koolhydraten.

moe door verkeerde voeding

Wat zijn koolhydraten

Allereerst, wat zijn koolhydraten? Dat zijn alle soorten suikers, glucose, fructose, lactose, alcohol, etc. die we enkelvoudige suikers noemen. Andere vormen van koolhydraten zijn de meervoudige suikers die we aantreffen in: brood, pasta, rijst, aardappelen, couscous, bulgur, pizzadeeg, enz.

Wat doet het lichaam met deze koolhydraten?

In het spijsverteringsproces worden de koolhydraten omgezet in suikers, specifiek glucose. Dat is goed, want glucose is de brandstof voor onze cellen. In de celkern wordt glucose omgezet in energie die nodig is om ons lichaam te laten functioneren.

Wanneer de glucosespiegel in ons lijf stijgt, reageert de alvleesklier door Insuline aan te maken. Insuline is het hormoon waardoor lichaamscellen glucose op kunnen nemen. Binnen de cel wordt de glucose vervolgens omgezet in energie.

Moe door Insulineresistentie

Wanneer er lange tijd teveel glucose in het bloed aanwezig is, kan insulineresistentie optreden. Door insulineresistentie reageren cellen reageren minder goed op insuline, oftewel bij dezelfde hoeveelheid insuline wordt er minder glucose in de cel opgenomen. In veel gevallen wordt er zelfs onvoldoende glucose opgenomen. Het gevolg hiervan is dat de cellen alarm slaan: “ik ervaar een tekort aan glucose”, ik heb honger.

De glucose wordt in de cel gebruikt voor energieproductie. Als er een tekort aan glucose is, dan kan deze niet omgezet worden in energie, je wordt moe.

Onderstaande figuur geeft de situatie zonder en met insulineresistentie weer. In het geval van insulineresistentie is te zien dat de insuline niet aan alle receptoren hecht. Hierdoor kan de cel minder glucose opnemen en blijft er meer glucose in het bloed.

moe door verkeerde voeding

En nu is er sprake van een vicieuze cirkel:
1. De bloedsuikerspiegel is hoog
2. Het lichaam geeft insuline af om glucoseopname te bewerkstelligen
3. Door insulineresistentie reageren cellen matig, of niet op de glucose in het bloed. De cellen nemen onvoldoende glucose op
4. Aangezien de cellen onvoldoende glucose op kunnen nemen geven ze een HONGER signaal af en is er onvoldoende glucose om om te zetten in energie. Dit vertraagt het gehele lichaam. Je wordt MOE, of hebt geen energie
5. Door te eten wordt het hongergevoel gestild
6. De bloedsuikerspiegel stijgt
7. De bloedsuikerspiegel was al hoog en blijft voor lange tijd hoog. Het lichaam beschermt zichzelf tegen deze langdurig hoge spiegel met insuline resistentie.
8. De cirkel gaat verder bij punt 1

In welke situaties komt insulineresistentie nog meer voor?

Insulineresistentie treedt niet alleen op bij een verkeerd eetpatroon. Er zijn meer situaties waarbij het lichaam gebruik maakt van insulineresistentie.

insulineresistentie door stress
In periodes van stress moet het lichaam gereed zijn voor een vecht vlucht reactie. Het lichaam wordt op scherp gesteld om adequaat te kunnen reageren op een stressprikkel. Op dat moment is de belangrijkste taak van de hersenen om de beste vecht- of vluchttactiek te bedenken. Daarom wordt alle beschikbare glucose gereserveerd voor de hersenen. Het lichaam schakelt in periodes van stress automatisch over op insulineresistentie. Kortdurend is dit geen probleem. Langdurige stress en daarmee langdurige insulineresistentie veroorzaakt wel problemen.

Insulineresistentie door chronische ontstekingen
Insulineresistentie kan ook veroorzaakt worden door "laaggradige ontstekingen". Laaggradige ontstekingen vragen veel energie van het Immuunsysteem. Bij chronische ontstekingen, bijv door "Lekkende darm"/leaky gut, wordt insulineresistentie gebruikt om glucose naar het immuunsysteem te dirigeren.

Overgewicht en veel buikvet of orgaanvet (metaboolsyndroom)
Overgewicht zorgt voor minder gevoelige insulinereceptoren. Het is daardoor lastiger voor cellen om glucose op te nemen. Met als gevolg dat de bloedsuikerspiegels lange tijd (te) hoog blijven waardoor insulineresistentie kan optreden.

Bewerkt voedsel
Voeding die bestaat uit bewerkte (geraffineerde) voedingsmiddelen met toegevoegde suikers die de bloedsuiker snel laten stijgen.

Gebrek aan beweging
Beweging helpt om de insulinereceptoren te activeren.

Roken
Stoppen met roken vermindert insulineresistentie.

Hoge alcoholconsumptie (leververvetting)
Alcohol veroorzaak laaggradige ontstekingen, waarvan het effect hierboven besproken is.

Gebruik van corticosteroïden

Indicaties voor insulineresistentie

Om te bepalen of jij last hebt van insulineresistentie kun je onderstaande vragenlijst voor jezelf beantwoorden.
• Ben je vaak moe, of heb je weinig energie?
• Heb je last van een laag libido?
• Heb je veel last van stress?
• Eet je veel brood, pasta, rijst, of suikerrijke producten?
• Kom je snel aan?
• Lijkt het of alles wat je eet, direct omgezet wordt in vet?

Als je uit bovenstaande lijst 3 of meer antwoorden met “ja” hebt beantwoord, is de kans groot dat je insulineresistent bent.

Wat kun je doen tegen insulineresistentie?

Insulineresistentie is een natuurlijk proces en is daarom niet te meten. Wat je wel kunt doen is onderstaande leefregels in acht nemen.

Probeer koolhydraten en suikers zoveel mogelijk te mijden
Eet ’s morgens een bakje yoghurt of een ei. Voor de lunch een lekkere salade (zonder croutons en oppassen met koolhydraatrijke dressings) en voor het avondeten dezelfde maaltijd als altijd, maar nu zonder de aardappelen, rijst, pasta, etc. Mijdt zoveel mogelijk alcohol en frisdranken en stap over op thee en water.

Probeer regelmatig te vasten

Door te vasten zal de bloedsuikerspiegel langere tijd dalen. Hierdoor zal de insulineresistentie verdwijnen. Een mooie vorm van vasten is intermittend vasting. Oftewel 2 achtereenvolgende dagen in de week alleen ’s avonds een caloriearme maaltijd eten. De lunch en het ontbijt sla je over. Het lichaam is slim en anticipeert op herhalende patronen. Kies daarom iedere week 2 andere dagen dan de week ervoor.

Eet langzame suikers
Niet iedere koolhydraat, of suiker wordt even snel opgenomen in het bloed. Zo worden de koolhydraten uit witbrood vele malen sneller opgenomen in het bloed dan de koolhydraten uit linzen. Witbrood bevat dus snelle suikers en linzen langzame suikers. Er is veel geschreven over snelle en langzame suikers, wil je meer weten zoek dan naar “Glycemische index”.

Wat gaan de dieetadviezen opleveren?

Je zult merken dat wanneer je deze adviezen opvolgt het volgende zal gebeuren:
• Je energie neemt toe en je bent minder moe
• Je libido stijgt
• In veel gevallen zul je afvallen

Tot welke ziektes kan insulineresistentie leiden

Insulineresistentie is een serieuze afwijking die kan leiden tot nog serieuzere klachten:
• Diabetes
• Hoge bloeddruk
• Leververvetting
• Galstenen
• Hart en vaatziekten

Ben je op Informatie over andere klachten kunt u vinden op  heeljelijf.nu/artikelen. Bent u benieuwd naar de opzet van een consult, dan verwijs ik je graag naar de homepage